به گزارش ثریا - به نقل از یکپزشک، این پدیده که کُری دکتروف (Cory Doctorow) آن را «اِنشیتیفیکیشن» (Enshittification) مینامد، توضیح میدهد چگونه شبکههای اجتماعی، فروشگاههای آنلاین و حتی هوش مصنوعی، در چرخهای تکراری از زوال گرفتار شدهاند.
کلمهٔ Enshittification را دکتروف چند سال پیش برای توصیف «پوسیدگی تدریجی پلتفرمها» ابداع کرد! او میگوید گاهی برای آنکه مردم به مسئلهای پیچیده توجه کنند، باید نامی خندهدار و زمخت برایش بسازید. این واژه ابتدا در یک توییت عصبی متولد شد، زمانی که او در تعطیلات خانوادگی با وبسایت TripAdvisor کار میکرد و با دهها ردیاب (tracker) و تبلیغ مزاحم روبهرو شد. همانجا نوشت: «این یکی از اِنشیتیفایشدهترین سایتهایی است که دیدهام!» بازخورد طنزآمیز کاربران باعث شد بعدها این واژه به مفهومی تحلیلی بدل شود.
به گفته او، اِنشیتیفیکیشن توصیف فنیِ سادهای نیست، بلکه روایتی علّی است از چگونگی زوال تدریجی پلتفرمها. در این الگو، شرکتها ابتدا برای جلب کاربران، خدماتی صادقانه و باکیفیت ارائه میدهند. سپس زمانی که کاربران به آنها وابسته شدند، کیفیت را کاهش میدهند تا منافع تبلیغدهندگان و شرکای تجاری را بالا ببرند. در مرحلهٔ سوم، حتی آن شرکای تجاری نیز قربانی میشوند و شرکت تمام سود را برای مدیران و سهامداران خود برمیدارد. نتیجه، چیزی است شبیه به «تپهای از زبالهٔ دیجیتال» که کاربران در آن گیر افتادهاند.
او تأکید میکند که این روند نتیجهٔ بد یا به اصطلاح شرور شدن افراد نیست، بلکه حاصل حذف تدریجیِ «نیروهای بازدارنده» است؛ یعنی دیگر هیچ ترسی از مجازات، رقابت یا نظارت باقی نمانده است. وقتی قوانین ضدانحصار و فشار اجتماعی از میان میروند، شرکتها آزاد میشوند تا تجربهٔ کاربر را قربانی سود کوتاهمدت کنند.
منبع : اینترنت